Về bản chất, ổ chứa tự nhiên của Nipah là dơi ăn quả. Con người nhiễm virus chủ yếu khi có tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dơi, thông qua dịch tiết của dơi làm ô nhiễm thực phẩm.
BS Dương Minh Tuấn (Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, Nipah không phải là cái tên mới. Nó đã được nhắc đến từ rất lâu như một virus có thể gây viêm não nặng, tỷ lệ tử vong cao. Nó nằm trong sách, trong bài giảng, trong các tài liệu dịch tễ học suốt hơn 2 thập kỷ qua, chứ không phải bây giờ mới xuất hiện.
"Điều khiến Nipah thỉnh thoảng lại được nhắc đến nhiều là vì mỗi lần có một ổ dịch nhỏ ở đâu đó trên thế giới, thông tin lan rất nhanh. Hình ảnh, con số, từ khóa ''tử vong cao'' dễ khiến mọi người có cảm giác một mối đe dọa lớn đang đến gần. Nhưng nếu nhìn lại y văn một cách kỹ càng hơn thì Nipah không phải là loại virus âm thầm lây lan rộng trong cộng đồng'', BS Dương Minh Tuấn nhận định.
Các con đường lây nhiễm của virus Nipah.
Về bản chất, ổ chứa tự nhiên của Nipah là dơi ăn quả. Con người nhiễm virus chủ yếu khi có tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dơi, thông qua dịch tiết của dơi làm ô nhiễm thực phẩm. Ở một số vùng Ấn Độ và Bangladesh, các nghiên cứu đã chỉ ra một con đường lây khá đặc thù: Uống nhựa cây chà là tươi bị dơi liếm hoặc làm nhiễm nước bọt trong đêm. Đây là thói quen mang tính địa phương, không phổ biến ở nhiều quốc gia khác.
"Một điểm cần nói rõ là Nipah có thể lây từ người sang người, nhưng không phải theo cách dễ dàng. Các nghiên cứu dịch tễ cho thấy lây truyền người - người thường xảy ra khi tiếp xúc rất gần, kéo dài, chủ yếu trong bối cảnh chăm sóc bệnh nhân, đặc biệt là tiếp xúc với dịch tiết hô hấp. Chính vì vậy, trong một số ổ dịch, đã ghi nhận nhân viên y tế hoặc người thân mắc bệnh. Tuy nhiên, Nipah không lây lan rộng trong cộng đồng như cúm, COVID-19 hay sởi, và cũng không tạo ra các chuỗi lây dài, âm thầm", chuyên gia khẳng định.
