Tình huống:

Năm 2018, tôi đưa 300 triệu đồng cho một người nhờ chạy việc cho con, có viết giấy dưới dạng thoả thuận vay nợ nhưng sau đó chị ta đã cầm tiền bỏ trốn.
Tôi không biết chị ta trốn ở đâu, chỉ có địa chỉ cư trú trên giấy chứng minh nhân dân. Xin hỏi tôi có thể tố giác tội phạm không, đến cơ quan công an nơi tôi ở hay nơi chị ta cư trú để tố giác?
Thủ tục và thời hạn trình báo ra sao? Tôi cần lưu ý gì, mang theo gì khi đến trình báo?
Mong nhận được tư vấn của mọi người.

Trả lời: Thứ nhất: Về thẩm quyền điều tra vụ án hình sự
 

Khoản 4 Điều 163 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định: Cơ quan điều tra có thẩm quyền điều tra những vụ án hình sự mà tội phạm xảy ra trên địa phận của mình. Trường hợp tội phạm được thực hiện tại nhiều nơi khác nhau hoặc không xác định được địa điểm xảy ra tội phạm thì việc điều tra thuộc thẩm quyền của Cơ quan điều tra nơi phát hiện tội phạm, nơi bị can cư trú hoặc bị bắt...
 

Như vậy, bạn có thể gửi đơn tố giác đến cơ quan điều tra cấp quận/huyện nơi tội phạm xảy ra, tức là nơi mà người đó đã thực hiện hành vi ký giấy vay nợ với bạn rồi cầm tiền bỏ trốn.
 

Nếu không xác định được rõ nơi xảy ra tội phạm, bạn có thể tố giác ở cơ quan điều tra nơi người đó cư trú hoặc nơi bạn cư trú.

Thứ hai: Về trình tự thủ tục giải quyết tin báo tội phạm
 

Khi phát hiện có hành vi tội phạm, mọi công dân đều có quyền tố giác tội phạm theo quy định tại Điều 144 Bộ luật tố tụng hình sự 2015.
 

Khi cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố thì cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải lập biên bản tiếp nhận và ghi vào sổ tiếp nhận; có thể ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh việc tiếp nhận theo quy định tại Điều 146 Bộ luật tố tụng hình sự 2015.
 

Về thời hạn giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố. Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 147 Bộ luật tố tụng hình sự 2015, trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định:
 

a) Quyết định khởi tố vụ án hình sự;
 

b) Quyết định không khởi tố vụ án hình sự;
 

c) Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.
 

Như vậy, sau khi bạn gửi đơn trình báo đến cơ quan công an có thẩm quyền thì cơ quan công an sẽ giải quyết cho bạn trong thời hạn là 20 ngày kể từ ngày nhận được đơn tố giác.
 

Thứ ba: Hồ sơ và trình tự tố giác tội phạm
 

Khoản 4 điều 144, Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, tố giác, tin báo về tội phạm có thể bằng lời hoặc bằng văn bản.
 

Như vậy, dù bằng hình thức nào thì bạn cũng phải có đơn trình báo đến cơ quan điều tra thì mới cơ cơ sở để cơ quan điều tra thụ lý giải quyết. Trong đơn bạn phải trình bày rõ nội dung sự việc, hành vi phạm tội của người nhận tiền, thông tin nhân thân của người bị tố giác.
 

Ngoài đơn trình báo, bạn nên kèm theo các chứng cứ là căn cứ chứng minh sai phạm của người nhận tiền như: Giấy nhận tiền, file ghi âm cuộc trao đổi, hình ảnh tin nhắn nhận tiền chạy việc.... các thông tin cơ bản của bạn và người mà bạn tố giác như: Căn cước công dân, hộ khẩu...