Tình huống:

Cả xóm tôi làm cổng mở vào trong, chỉ có nhà đối diện làm cổng vừa to lại còn mở theo hướng ra đường đi chung, gây rất nhiều phiền toái nhưng góp ý thì họ cãi cùn.

Gia đình tôi sống trong một con ngõ có đường đi rộng khoảng 3 mét, không có vỉa hè, hai bên là tường nhà sát mép đường. Các hộ trong ngõ đều xây cổng mở vào trong sân. Riêng nhà đối diện nhà tôi, vừa xây mới một cổng sắt hai cánh, cao rộng nhất xóm, nhưng cánh cổng mở xòe ra ngoài đường đi.

Mỗi lần mở, hai cánh cổng nhà ông này chiếm gần như toàn bộ bề rộng đường ngõ, vướng víu vô cùng cho người đi lại.

Có lần, mẹ tôi đang đi xe đạp đưa cháu đi học thì bất ngờ cánh cổng bật ra, suýt va trúng. Các hộ trong ngõ góp ý thì ông ấy bảo cổng khi mở chỉ vươn ra ngoài có một lúc, khi đóng lại thì nằm gọn trong đất riêng của ông nên không phải chiếm dụng lâu dài, không vi phạm gì.

Các nhà khác cho rằng việc mở cổng chắn vướng lối đi chung, xâm phạm không gian công cộng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông trong ngõ, cản trở việc đi lại của các hộ khác.

Vậy xin hỏi có quy chuẩn xây dựng nào về việc xây cổng nhà không? Việc lắp cánh cổng theo hướng mở ra ngoài đường có vi phạm gì không? Chúng tôi có thể khiếu nại việc này thế nào nếu thấy bất tiện, phiền hà?

Trả lời: Điều 178 Bộ luật Dân sự quy định về trổ cửa nhìn sang bất động sản liền kề. Theo đó, chủ sở hữu nhà chỉ được trổ cửa ra vào, cửa sổ quay sang nhà bên cạnh, nhà đối diện và đường đi chung theo quy định của pháp luật về xây dựng; mặt dưới mái che trên cửa ra vào, mặt dưới mái che cửa sổ quay ra đường đi chung phải cách mặt đất từ 2,5 mét trở lên.
 

Tại mục 2.8.12 (Chương II) Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về Quy hoạch xây dựng "QCVN: 01/2008/BXD Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về Quy hoạch Xây dựng" được ban hành kèm theo Quyết định số 04/2008/QĐ-BXD ngày 03/04/2008 của Bộ Xây dựng quy định về quan hệ với các công trình bên cạnh. Cụ thể, công trình không được vi phạm ranh giới:
 

- Không bộ phận nào của ngôi nhà kể cả thiết bị, đường ống, phần ngầm dưới đất (móng, đường ống), được vượt quá ranh giới với lô đất bên cạnh;
 

- Không được xả nước mưa, nước thải các loại (kể cả nước ngưng tụ của máy lạnh), khí bụi, khí thải sang nhà bên cạnh.
 

Như vậy, với quy định nói trên, việc mở cánh cửa quay ra ngoài thuộc phần đất ngoài ranh giới thửa đất là trái pháp luật. Bên cạnh đó hành vi này còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, gây cản trở việc đi lại bình thường của người khác. Trên thực tế đã có nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng liên quan đến cảnh cửa cổng mở quay ra lối đi chung, gây thiệt hại về người và tài sản.
 

Để giải quyết tranh chấp nói trên, trước hết các bên có thể hòa giải trên tinh thần giữ đoàn kết hàng xóm láng giềng. Trường hợp gia đình vi phạm vẫn không chịu sửa cổng để cánh quay vào trong thì một hoặc các hộ dân trong ngõ có quyền làm đơn kiến nghị gửi UBND phường để được xem xét, giải quyết.
 

Trường hợp chủ tài sản cố tình không khắc phục thì UBND phường sở tại có quyền xử phạt vi phạm hành chính và xử lý công trình sai phạm theo quy định của pháp luật về trật tự xây dựng.